Toen Steve Jobs de eerste iPhone presenteerde, was iedereen extatisch. We begrepen toen nog niet dat we langzaam een digitale kooi binnengingen waar meldingen de sleutel hebben. Nu krijgen we constant bliepjes, pings en pushberichten, alsof we niet meer zelf mogen bepalen wanneer we reageren. En het ergste is: we hebben het allemaal genormaliseerd.
We doen alsof elk telefoontje beantwoord moet worden. Alsof elk appje onmiddellijk reply nodig heeft. En dat onze inbox ons elke tien minuten nodig heeft, want stel je voor dat iemand vijf minuten moet wachten...
Ik hoor het regelmatig van cliënten: “Waarom stuurt diegene niet meteen iets terug?” Of: “Ze heeft het bericht gelezen, ik zie de blauwe vinkjes, maar geen reactie.” Oh my God, the horror.
Zelfs je gebed krijgt geen rust
Dit alles heeft ook impact op iets wat veel dieper gaat: onze aanbidding.Stel je voor: je zit eindelijk, na een drukke dag, met je Koran. Je hebt misschien net vijf minuten recitatie achter de rug en ping, een appje. En daar ga je. Weg focus. Weg spiritualiteit.
Voor mannen geldt dit tijdens het vrijdaggebed (Djoemah) extra sterk. Terwijl het stil is tijdens de hoetbah, hoor je ineens een trilling of een ringtone. Je zag het niet aankomen, maar daar is-ie: een bekende deuntje uit je jeugd. Leuk? Niet echt. Je khusoe is in één klap verdwenen. Vroeger hoorde je soms zelfs hele hits in de moskee, plaatsvervangende schaamte gegarandeerd. In onze moskee heeft de imam daarom besloten: als je telefoon afgaat, doneer je 50 cent.
Een notificatie-detox voelt als afkicken en dat is oké
Stel je telefoon in zodat je op bepaalde tijden en plekken geen meldingen krijgt. Begin klein. En ja, je zult ongemakkelijk worden. Als je na 10 minuten al stress voelt: gefeliciteerd, je bent aan het afkicken.
Dat gaat niet vanzelf. Maar geef het een paar weken, en je merkt het verschil. Ineens zie je weer dat de bomen in je straat best groot zijn. Je hoort weer vogels. Je voelt je weer mens in plaats van een notificatie-zombie.
Veel ouders bij mij in behandeling klagen over het telefoongebruik van hun kinderen. Maar ik stel dan een simpele vraag: “Hoeveel uur zit jij zelf op je telefoon?” Want kinderen doen niet wat we zeggen, ze doen wat we voordoen. We zijn hun spiegel.
Plan wat echt belangrijk is
We gebruiken onze agenda’s voor werk, voor afspraken, voor alles wat dringend voelt. Maar plannen we ook tijd in voor wat belangrijk is, zoals ons gebed?
Veel mensen zeggen: “Ik doe het tussendoor.” Maar als iets prioriteit heeft, dan hoort het in je agenda te staan. Niet als bijzaak, maar als hoofdzaak.
Dus hier is mijn uitnodiging: zet je meldingen uit. Plan je gebeden in. En laat je aandacht niet meer kapen door een blauw vinkje.
Jij bepaalt wat belangrijk is. Niet je telefoon.
En jij? En jij? Merk je dat notificaties en afleidingen je aandacht stelen, ook op momenten waarop je wil stilstaan? Ik ben benieuwd hoe jij daarmee omgaat.
